هوش مصنوعی در علوم پزشکی(AI in Medicine) حوزه‌ای میان‌رشته‌ای است که مهندسی برق، علوم کامپیوتر، داده‌کاوی، یادگیری ماشین، مهندسی، علوم اعصاب، و دانش پزشکی را گرد هم می‌آورد. هدف آن ایجاد سامانه‌ای است که بتواند فرآیندهای تشخیص، درمان، پایش و مدیریت سلامت را به‌صورت هوشمند و کارآمد انجام دهد. در این رشته، از الگوریتم‌های پیشرفته برای تحلیل داده‌های مختلف از جمله تصاویر پزشکی و ژنومیک گرفته تا پرونده‌های الکترونیک سلامت و علائم حیاتی استفاده می‌شود تا الگوهای پنهان کشف و به متخصصان برای تصمیم‌گیری دقیق‌تر کمک شود.

این حوزه تنها به ساخت ابزارهای کمکی محدود نمی‌شود؛ بلکه شامل توسعه مدل‌هایی است که بتوانند روند بیماری‌ها را پیش‌بینی کنند، درمان‌ها را شخصی‌سازی نمایند، و حتی در نقش مشاور بالینی عمل کنند. فلسفه وجودی و چرایی ظهور هوش مصنوعی در پزشکی از چند نیاز بنیادین در نظام سلامت نشئت گرفته است:

۱. پیچیدگی روزافزون داده‌های پزشکی و محدودیت توان انسان در تحلیل آن‌ها

پزشکی مدرن با حجم عظیمی از داده‌های پیچیده سروکار دارد: تصاویر رادیولوژی با دقت بالا، اطلاعات ژنتیکی، داده‌های طولانی‌مدت از دستگاه‌های پوشیدنی، و هزاران متغیر بالینی. توانایی انسان ، در پردازش همزمان این حجم از داده محدود است. هوش مصنوعی آمده است تا این فاصله را پر کند و تحلیل‌هایی ارائه دهد که فراتر از توان پردازشی ذهن انسان است.

۲. افزایش کیفیت و دقت در تشخیص و درمان

خطای انسانی یکی از عوامل مهم در آسیب‌های پزشکی است. هوش مصنوعی با قابلیت یادگیری از میلیون‌ها نمونه و تحلیل آماری عمیق، می‌تواند به کاهش خطاهای تشخیصی و درمانی و افزایش دقت توصیه‌ها کمک کند. هدف این نیست که پزشک را جایگزین کند، بلکه نقش او را تقویت و تصمیم‌گیری بالینی را پشتیبانی نماید.

۳. فردمحور شدن درمان(Personalized Medicine)

درمان‌های استاندارد همیشه برای همه یکسان عمل نمی‌کنند. پزشکی شخصی‌سازی‌شده نیازمند تحلیل دقیق داده‌های ژنتیکی، سبک زندگی، سابقه بیماری و عوامل محیطی هر فرد است،کاری که تنها با کمک الگوریتم‌های هوشمند ممکن می‌شود. هوش مصنوعی ابزار اصلی برای تحقق درمان‌های دقیق و فردمحور است.

4. افزایش کارایی سیستم سلامت و کاهش هزینه‌ها

سیستم‌های درمانی در سراسر جهان با هزینه‌های سنگین، کمبود نیرو و فرسودگی کادر درمان روبه‌رو هستند. هوش مصنوعی با اتوماسیون فرایندهای تکراری، بهینه‌سازی مسیر درمان و پیش‌بینی بار بیماری‌ها، به بهبود کارایی و کاهش هزینه‌ها کمک می‌کند.

چشم انداز

چشم انداز این رشته تربیت فارغ التحصیلان دوره دکتری تخصصی (PhD) با توانایی ساماندهی سیستم های مبتنی بر هوش مصنوعی برای حل مسایل مختلف حوزه پزشکی می باشد.

رسالت

رسالت این رشته تربیت متخصصانی است که در عین پایبندی به اصول و موازین اخلاقی حوزه هوش مصنوعی و پردازش داده ها و نیز جلوگیری از هر نوع سوگیری در استنتاج و تصمیم گیری، توانایی استخراج الگوریتم های جدید و موثر هوش مصنوعی در حوزه پزشکی و تحلیل داده ها را داشته باشند. بدیهی است فارغ التحصیلان این رشته نقش به سزایی در پیشبرد آینده پزشکی در ایران خواهند داشت. 

حوزه فعالیت

برخی حوزه‌های فعالیت این رشته را میتوان در موارد زیر خلاصه نمود. هرچند قطعا این رشته نوظهور حوزه های فراوان دیگری را نیز دربر می‌گیرد.

1. پردازش و تحلیل انواع تصاویر و سیگنالهای پزشکی

2. بهبود کیفیت تشخیص و درمان بیماری‌ها

3. پزشکی شخصی سازی شده

4. اینترنت اشیا

5. رباتیک پزشکی

6. تحلیل داده های ژنتیک

7. علوم اعصاب

8. حسگرهای پوشیدنی

          *************************************************************

کارشناس گروه: خانم کریمی          تلفن: 37925252-031